ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਮਹਾਂ ਵਾਕ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਿਠਾਸ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਚੰਗਿਆਈਆਂ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਵਿਚ ਮਿਠਾਸ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੁਕ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਹੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਤੁਕਾਂ ਵਿਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ- ਨਾਨਕ […]
‘ਨਾਨਕ ਦੁਖੀਆ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰ’ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਉਚਾਰੀ ਹੋਈ ਤਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਕ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਧਾਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਇਹ ਤਕ ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਚਾਰਦੇ ਹਾਂ । ਇੰਝ ਇਹ ਤਕ ਪੰਜਾਬੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਅਖਾਣ ਹੈ, ‘ਵਾਦੜੀਆਂ ਸਜਾਦੜੀਆਂ ਨਿਭਣ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਆਦਤਾਂ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਪੈ ਜਾਣ ੩i Rਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉੱਘੇ ਕਲਾਕਾਰ – ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਵੀ ਇਕ ਤੁਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ- ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਨਾ ਆਦਤਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ,
ਇਸ ਤੁਕ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਨਿਮਰਤਾ ਇਕ ਵਡਿਆਈ ਦਾ ਵੱਡਾ ਚਿੰਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੁਕ ਵਿਚ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੱਕੜੀ ਦਾ ਪਾਸਾ ਉਹ ਹੀ ਭਾਰਾ ਮਿਥਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉੱਚੀ ਵਸਤੁ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਸਿੰਮਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਉਪਰੋਕਤ ਮਹਾਂਵਾਕ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੋਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਮਣੀ ਰਚਨਾ ‘ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚੋਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਉਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਣ .. ਦੇ ਸਮਰਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੱਚਾ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਦੀ
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਇਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉੱਨਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਹਰ ਬਲਾਕ ਵਿਚ ਤੇ ਹੋਰ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਆਦਰਸ਼ ਪਿੰਡ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਈਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਵੀ ਉਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਈਆਂ ਆਪਣੇ
ਕੋਈ ਅਖਬਾਰ ਦੇਖ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪੰਨਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਦੁਰਘਟਨਾ ਨਾ ਹੋਈ ਹੋਵੇ । ਇਸ ਮਸ਼ੀਨੀ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਦਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਆਮ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਆਮ ਕਰਕੇ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਰੇਲ, ਬੱਸ, ਟਰੱਕ, ਕਾਰਾਂ ਤੇ ਰਿਕਸ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ
ਸਾਡੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਇਨਾਮ ਵੰਡ ਸਮਾਗਮ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਾਂਗ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਚੰਗੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਦੇ ਆn ne ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ । ਪੀ.ਟੀ. ਆਈ. ਸਾਹਿਬ ਭੰਗੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਸਾਰਾ ਕਾਲਜ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ
ਦੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਤਿ ਡੂੰਘੇ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਜਜ਼ਬਾ ਹਰ ਦੇਸ਼-ਵਾਸੀ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਧਾਰਣ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਤੇ ਕਈ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਸਨੀਕ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਨਿੱਜੀ ਝਗੜਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਗੜੀ , ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟ ਜਾਂਦੇ
ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਲਝਣਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੀ ਚੱਕੀ ਵਿਚ fuਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜੀਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਕ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਉਕਤਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ